قليان پيشتر ياد شد . سرقليان كه جاى ( آتش و ) تنباكو است ، كم‌وبيش به اندازهء فنجان چاىخورى ژاپنى است كه روى آن قلمزنى يا ميناكارى كرده يا جواهر نشانده‌اند . روى شمارى ازين سرقليانها صحنهء شكار يا رقص يا نقش اسليمى با قلم يا مينا ساخته يا زمرد و فيروزه نشانده‌اند ، كه كارى بسيار زيبا و ظريف مىنمايد . بدل اين سرقليانهاى قديمى امروزه ساخته مىشود . اما هنوز مىتوان در عتيقه‌فروشىها سرقليانهاى اصيل قديمى پيدا كرد . فيروزه كه محصول ويژهء ايران است براى زيب و زينت‌هاى گوناگون به كار مىآيد . گاهى اين سنگ را خرد مىكنند ( چنان كه در ساختن زيورآلات با طرح موزاييك ) ، آن را حتّى در ساختن مينياتور به كار برده‌اند . خود در عتيقه‌فروشىها سه چهار شاهكار هنرى سرقليان پيدا كردم و گرفتم ، كه هميشه به جاى زيرسيگارى به كار مىبردم . هنوز آثار صنايع دستى مىسازند ، اما جنبهء هنرى آن كمتر به پايهء ساخته‌هاى قديم مىرسد . از روى اتفاق چراغ پايه برنجى كهنه كه زير و بالاى ستون پايه‌اش پيكره‌سازى شده بود پيدا كردم ، و بسيار خوشحال شدم . هرچند كه اين چندان عتيقه نبود . به موزه‌هاى اروپا كه برويم مىتوانيم آثار نفيس صنايع دستى ( ايران ) را ببينيم . در اين ميان ساخته‌هاى نقره يا مس با طرح و نقش عالى ، مانند مجموعه يا سينى بزرگ غذا ، يا چيزهاى تزئينى و مجسمه‌هاى هنرى هست . فن پرداخت فلزات چندان رشد نكرده ، اما هنر ميناكارى و كاربرد مينا در صنايع دستى از سيصد سال پيش همچنان مانده است . روى مس يا برنج ميناكارى - بيشتر به رنگ آبى تيره و لاجوردى - مىكنند ، كه گاه با طلا و نقره‌كارى آميخته است . ميناى هفت‌رنگ هم زياد است ؛ اما امروزه ميناى هفت‌رنگ كار اصيل و قديم كم پيدا مىشود . پيكرتراشى - ساخته‌هاى هنرى از چوب نمونه‌هاى عالى پيكرتراشى بقاياى باستانى نقش برجستهء منقور بر ديوارهء كوهها ،